|
bron: Leeuwarder Courant van 17 september 1901 |
De woningen zijn in 1901 gebouwd voor en door fabrieksarbeiders van de nabij gelegen Coöperatieve Stoomzuivelfabriek Harich. Toen er behoefte ontstond aan woningen nam een aantal werknemers het initiatief tot het oprichten van de Coöperatieve Woningvereniging Eigen Haard is Goud Waard en besloot 10 woningen te bouwen. De woningen werden verhuurd aan leden van de vereniging die middels een obligatielening de nodige grond had kunnen kopen even buiten Balk. De lening werd over dertig jaar uitgesmeerd met als doel algehele aflossing in 1931. In 1931 werd de vereniging opgeheven en vervielen de woningen aan de toenmalige bewoners. Sinds die tijd zijn de huisjes particulier bezit geweest en wisselden een aantal keren van eigenaar. |
|
Rechts de rij van 10 woningen rond 1910 met links op de achtergrond langs de Luts het zwarte hok aan de Kippenburgsterweg. |
collectie: familie Groenewoud |
| |
|
De woningen gezien komende vanuit Kippenburg met rechts de Luts en op de achtergrond de toren van de Rooms Katholieke kerk |
| |
De oprichters van Coöperatieve Woningvereniging Eigen Haard is Goud Waard waren aldus de oprichtingsacte op 29 augustus 1901 gepasseerd voor notaris J.H. Noordenbos: |
Dooitze Koornstra te Balk, centrifugist; Jan Kuperus te Balk, kaasmaker; Pieter Wignand te Balk, melkontvanger; Johannes Kuperus te Ruigahuizen; Oene Bremer te Balk; Klaas Henstra te Harich; Sjoerd Haantjes te Balk, machinist; Douwe Sijtsma te Balk; Jan Bremer te Balk |
bron Tresoar: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 7076 Repertoirenr.: 90 d.d. 29 augustus 1901 |
Op 4 oktober 1901 wordt een stuk weiland even buiten Balk aan de grindweg naar Kippenburg gekocht voor de prijs van f 1500,- van Walte Jacobs Wierstra te Harich |
|
Nanne Reinders Kuperus, afkomstig uit Workum, was de directeur van de Cooperatieve Stoomzuivelfabriek en woonde in de directeurswoning bij de fabriek. |
| |
De naam van het blokje woningen is onder een bepaalde invalshoek van het zonlicht te zien in het dakvlak aan de voorzijde. De letters zijn gemaakt met behulp van geglazuurde dakpannen. De dakkapel aan de voorzijde is er in de eerste helft van de vorige eeuw opgezet. In 1990 werd het eerste huis gerekend vanuit Balk bewoond door Hiltje Roelevink-Doorenspleet. Destijds was deze woning nog grotendeels in de staat zoals hij in 1901 werd gebouwd. Zelfs de bedstede was nog in gebruik. Deze woning is van 1901 tot 1942 bewoond geweest door het gezin Dooitje Koornstra, oprichter van de woonvereniging. Het originele ronde raam boven in de zijgevel van deze hoekwoning is tot op de dag van vandaag nog aanwezig. |
In 2001 werd het 100-jarig bestaan van deze arbeiderswoningen gevierd. In diverse nieuwsbladen is hier aandacht aan besteed zoals de Balkster Courant van 27 september 2001; pagina 1, pagina 2 |
| |
|
| |
|
Eigen Haard zoals het er nu uitziet met rechts op de achtergrond de schoorsteenpijp van de gesloopte zuivelfabriek. |
foto gemaakt door Johan Groenewoud in april 2008 |