De Bolster
De Bolster
bron: google streetview augustus 2016
 
De Bolster
prentbriefkaart beschikbaar gesteld door mevr. E. Boorsma - Haringsma
De "School met den Bijbel" aan de Wikelerdyk in Balk.
 
In 1913 kocht de Vereniging voor Christelijk Onderwijs te Wijckel en Balk opgericht op 23 april 1868, het woonhuis Wikelerdyk 12 met bijbehorend land en bos aan de Wikelerdyk in Balk van Dieuwke Grosjean te Balk, weduwe van Durk Wijma.
Pas 11 jaar later kon op het land naast de woning de nieuwe school met den Bijbel gebouwd worden. Van 1868 - 1924 werd les gegeven in het pand Meerweg 2 bij de Raadhuisbrug in Balk.
 
Een overzicht van klassenfoto's is te vinden onder deze link.
 
meester Willem de Roest 1913 - 1930
 
In de loop van 1913 wordt serieus nagedacht over de aankoop van grond voor de bouw van een nieuwe school. Diverse partijen zijn benaderd wanneer er weer een stuk grond beschikbaar leek. Zo werd Mr. C.J. Tromp gevraagd of hij grond aan de Harichsterstikke, nu de Wilhelminastraat, beschikbaar wilde stellen. Dat verzoek werd afgewezen. Dhr. Tromp had andere plannen. Later dat jaar is de grond aan de Harichsterstikke verkocht aan de Woningstichting Gaasterland en werd de eerste sociale woningbouw uitgevoerd in Balk.
In de bestuursvergadering van 25 november 1913 krijgt de heer H. Luinenburg uit Wijckel de opdracht van het bestuur om namens de Vereenging op 27 november 1913 te bieden op de percelen grond met bijhorende woningen aan de Wijckelerdijk. Met een maximum van f 7700,- Deze missie lukt en het onroerend goed verwisselende van eigenaar voor een bedrag van f 6847,-
 
kadastrale gegevens:
TMK 1864
bron: www.hisgis.nl
De topografische militaire kaart (TMK) uit 1864 gecombineerd met het digitale minuutplan 1832
minuutplan 1832 / netteplan 1887
kadastraal perceel Balk B 13 weiland in 1832; eigenaar in 1832 was koopman Hendrik Brands van der Goot
Balk B 1353 weiland in 1887; eigenaar onbekend
Balk B 2192 in 1978, Balk B 2708 in 2018
bron: Tresoar
 
nieuwbouw
In 1924 maakt Thijs Johannes van Hout, bouwkundige te Balk, een plan voor de nieuwbouw van een school voor de Vereniging tot bevordering van Christelijk Onderwijs Balk en Wijckel te Balk. Hij is ook de aannemer van het werk.
tekeningen: voorgevel, zijgevel, begane grond, situatie, toegangshek
bron: bouwvergunning verstrekt door de gemeente Gaasterland op 14 juli 1924
 
aanbesteding verfwerk kannetje
bron: Leeuwarder Courant van 3 juli 1924 foto 128-001 beschikbaar gesteld door de familie Feenstra
 
Onbekend is wanneer en waarom het theekannetje met daarop de afbeelding van de Christelijke School is gemaakt. Volgens de inzender van de foto is het kannetje wel 100 jaar oud. Waarschijnlijk stamt het kannetje uit 1924, het jaar van de eerste steen legging van de nieuwe school aan de Wikelerdyk. Het kan ook gemaakt zijn ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan in 1968.
Door te klikken op de afbeelding van het kannetje wordt een grotere foto zichtbaar.
 
eerste steen
Op 9 september 1924 is de eerste steen gelegd door Pieter Gosses Haga, penningmeester van de vereniging.
 
De feestelijke opening van de school was op 21 april 1925.
opening
 
De Bolster
bron: Leeuwarder Courant van 22 april 1925
 
De familie Polderboer uit Parkersburg, Butler County, Iowa feliciteert het schoolbestuur met de bouw van de nieuwe school en stuurt 5 dollar uit erkentelijkheid dat hun oudste kinderen, Yke en Truike, vanaf ongeveer 1890 op de oude school zaten. De familie is in 1893 naar de Verenigde Staten geëmigreerd.
bron: archief De Bolster
 
personeel van de school in 1925
foto uit het archief van de Bolster
het personeel van de school in 1925 van links naar rechts
Klaas Daverschot, onderwijzer (1923-1927), Johannes Berger, onderwijzer (1924-1928), Willem de Roest, hoofd van de school (1913-1930), A. Huisman (onderwijzeres handwerken), Jitske Koelstra (onderwijzeres handwerken), Botte de Boer, onderwijzer (1921-1925)
Van onderwijzeres A. Huisman heb ik geen gegevens kunnen vinden over voornaam, geboortedatum enz.
 
Hoe de nieuwe school er ook uit had kunnen zien ! Een afgekeurd ontwerp van de aannemer Thijs Johannes van Hout.
tekeningen van het ontwerp: titel, plattegrond, voorgevel, zijgevel
bron: archief De Bolster
 
klaslokaal 1932
foto beschikbaar gesteld door de familie Groenewoud
Een kijkje in een klaslokaal, waarschijnlijk in 1930 bij het afscheid van juffrouw Femmetje Gonggrijp. Linkshandigen moesten rechts leren schrijven. Desnoods met harde hand. Dus een tik op de handen met een lineaal wanneer juffrouw of meester ontdekte dat de leerling toch linkshandig schreef. Ook de ouders werden hierin betrokken. Dus thuis ook met rechts eten.
voor de namen zie deze link
 
naam
 
Vanwege de betere mogelijkheden tot vervolgonderwijs voor zijn opgroeiende kinderen solliciteerde Willem de Roest naar Rhoon, bij Rotterdam, en werd daar hoofd van de school op 1 mei 1930. In zijn periode werd een vijfde leerkracht benoemd. Als gast vierde hij op 80-jarige leeftijd het 100-jarig bestaan van de vereniging in 1968 mee.
Onderwijzer J. de Vries wordt tijdelijk hoofd van de school
 
personeel
foto uit het album van meester Haasnoot
staand v.l.n.r. : ?? , meester Jan Haasnoot
zittend v.l.n.r. : ??, juffrouw Annie van den Brug, ??
 
meester Meindert Dijkstra 1930 - 1953
 
vacature hoofdonderwijzer
bron: Friesch Dagblad van 24 februari 1930
 
De opvolger per 1 juli 1930 was de uit Holte (zonder n), gemeente Onstwedde, afkomstige Meindert Dijkstra. Hij is geboren in 1897 in Noordbroek. Humoristisch van inslag zette hij zich niet alleen in voor school, maar ook voor gemeenschap en kerk. In de latere jaren liet zijn gezondheid te wensen over en na opname in het ziekenhuis overleed hij op 17 maart 1953, 55 jaar oud.
 
personeel rond 1934
foto 504-009 archief De Bolster
het onderwijzend personeel in 1934 v.l.n.r.
Meindert Dijkstra, hoofdonderwijzer (1930 - 1953); Metske Steffen Kramer, onderwijzer (1932-1946); Herman Rusch, onderwijzer (1932-1938); Teetske Kazemier, onderwijzeres (1934-1934)
 
Teetske Kazemier werd in 1934 voor een paar maanden aangesteld als ziektevervangster van jufrouw van der Berg aldus het verslag van de jaarvergadering in Het Nieuwsblad van Friesland van 22 februari 1935. Volgens mij moet dit juffrouw Anna Klasina van der Brug zijn die van 1930 - 1941 voor de klas stond in Balk.
 
klassenfoto 1934
foto 504-009 archief De Bolster
een klassenfoto uit 1934 voor de namen zie deze link
 
ouderavonden
 
bron: Friesch Dagblad van 24 november 1934
bron: Friesch Dagblad van 17 december 1935 bron: Friesch Dagblad van 15 december 1936
bron: Friesch Dagblad van 23 november 1937 bron: Friesch Dagblad van 12 november 1938
bron: Friesch Dagblad van 28 november 1939
 
feestcommissie 1936
bron: archief De Bolster
De "feestcommissie" in 1936 met v.l.n.r. S. Bokma, Bauke Hoekstra, juffrouw van den Brug, meester Herman Rusch, S. van Dijk, G. Plantinga, J.W. de Jong, onbekend, meester Meindert Dijkstra, meester Thijs Dijkstra
Een voorbeeld van een lesrooster over een heel schooljaar dat in die tijd liep van 1 april 1940 - 31 maart 1941
 
bestuur en personeel
foto uit het archief van De Bolster
bestuur en personeel van de school circa 1942
staand van links naar rechts
D. Dijkstra, bestuurslid; Thijs Dijkstra, onderwijzer, juffrouw S. van der Weide, onderwijzeres; Metske Steffen Kramer, onderwijzer
zittend van links naar rechts
Bauke van der Wal, bestuurslid; Hans Uilkes Hoogeveen, secretaris; Meindert Dijkstra, hoofdonderwijzer; ds. Christiaan Johannes Schweitzer, voorzitter; Cornelis de Vries, bestuurslid; Hendrik van der Wal, bestuurslid
 
Op 17 april 1945 is Balk bevrijd van de Duitse bezetter door de Canadezen. Het schoolplein aan de Wijckelerdijk wordt ingericht als kampement.
schoolplein
schoolplein
schoolplein
foto's beschikbaar gesteld door Cornelis de Vries uit Balk
meer over de bevrijding van Balk
 
meester Eeltje Nijholt 1953 - 1958
 
benoeming Eeltje Nijholt
bron: Friese Koerier van 8 augustus 1953
 
Wijckelerdijk
foto 110-001 beschikbaar gesteld door mevr. Slump - van der Wal
Links de school rond 1950. In het midden de woning van de familie van der Wal en rechts de woning van de schoolmeester.
Meer informatie over de woning is te vinden onder deze link
 
 
De Bolster  
De Bolster
bron: Friese Koerier van 24 maart 1955
 
 
 
<<< bron: Leeuwarder Courant van 5 maart 1955
 
uitbreiding twee leslokalen
bron: Heenreveense Koerier van 17 november 1955
 
Raad van State
bron: Leeuwarder Courant van 12 september 1957
 
personeel rond 1956
foto 504-003 archief De Bolster
personeel in 1958 v.l.n.r.
1. ?, 2. ?, 3. ?, 4. meester Hofstra 5.?, 6. ?
 
personeel rond 1958
foto 504-004 archief De Bolster
personeel in 1958 v.l.n.r.
1. juffrouw Brouwer?, 2. meester Wiersinga, 3. meester Eeltje Nijholt, 4. juf Wassenaar, 5. meester Hofstra / Hofman, 6. juf Roskam
 
meester Seerp Koudenburg 1958 - 1968
 
meester Johannes Bierman 1968 - 1999
 
In 1973 is het in 1924 opleverde schoolgebouw aan de Wikelerdyk toe aan een grondige renovatie. Op diverse plekken in Balk kregen de klassen tijdens de verbouwing een tijdelijk onderkomen. Onder andere in de openbare lagere school in de Dubbelstraat, dat op 11 april 1973 het startpunt werd voor de officiële ingebruikname van het gerenoveerde gebouw aan de Wikelerdyk.
 
opening De Bolster
Klik op bovenstaande foto voor een uitgebreide fotoreportage van de opening op 11 april 1973
 
opening
bron: Sneeker Nieuwsblad van 5 april 1973
 
uitnodiging
uitnodiging, programma
 
1972 de kleuterschool komt naar de Wikelerdyk / Wiebren van der Heideplein
 
In de periode voor 1957 gingen de kleuters waarschijnlijk naar het Lokaal voor Christelijke Belangen aan de Meerweg in Balk. In ieder geval huurde de vereniging in 1955 het lokaal voor f 11,- per schoolweek
nota van Lokaal voor Christelijke Belangen van 31 december 1955
bron: archief De Bolster
In opdracht van de Vereniging voor Christelijk Onderwijs te Balk enz. levert en monteert de NV Houthandel v/h J.T. Meinesz uit Harlingen een houten noodgebouw voor de kleuterschool in het jaar 1957. Het adres van de school is Lytse Side 14a achter de Volharding. Timmerman Th. Ykema uit Balk maakt de fundering, riolering en schoolplein van het gebouw. Jacob Hijlkema uit Harich levert het zand. Jouke Haringsma uit Balk verzorgt het schilderwerk. Smid Anne de Jong uit Balk maakt een zinken bak. Harmen Hoogeveen legt de waterleiding aan en Piet Haantjes uit Balk installeert de elektrische voorzieningen. De totale kosten voor de plaatsing van het noodbebouw inclusief de inrichting bedroegen f 26458,- Dat was ongeveer f 5000,- meer dan was begroot.
 
klassenfoto kleuterschool
foto: archief Johan Groenewoud
De "gele" kleuterschool met op de achtergrond de gebouwen van de Volharding en de kleuterklas uit 1963 met juffrouw Breimer en meester Willem Stegenga.
 
In 1972 opent kleuterschool "De Einekoer" een nieuw schoolgebouw met 2 klaslokalen naast de Christelijk Lagere School en achter villa Zomerrust aan de Wikelerdyk. De kleuters hebben 15 jaar les gehad in een houten noodgebouw aan de mr. C.J. Trompstraat achter de Volharding. In de volksmond "de gele kleuterschool" genoemd.
bron: Balkster Courant van 27 mei 1972
opening De Einekoer
uitnodiging voor de opening op 24 mei 1972: pagina 1, pagina 2, pagina 3, pagina 4
bron: archief De Bolster
 
Al gauw bleek het nieuwe gebouw aan het Wiebren van der Heideplein te klein. Een houten noodgebouw wordt in 1973 bij de kleuterschool geplaatst. Pas in 1976 wordt het derde lokaal van de kleuterschool opgeleverd.
 
een kunstwerk met drie levens
 
kunstwerk bij de Einekoer Het in 1974 geplaatste kunstwerk gemaakt door Martin Postma uit Wijckel krijgt een plek in de buitengevel van de jongste uitbreiding in 1976.
bron: Balkster Courant van 14 februari 1974
bron: Sneeker Courant van 14 februari 1974
 
kunstwerk Einekoer
Het kunstwerk is bij de sloop van de schoolgebouwen in 2009 gespaard gebleven en wacht in de nieuwe school op zijn 3e locatie waar het geplaatst zal worden.
foto: archief De Bolster  
 
In de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn er veel bouwactiviteiten aan de Wikelerdyk. Het oude schoolgebouw van de lagere School krijgt een flinke opknapbeurt. Op 11 april 1973 wordt het gerenoveerde gebouw officieel geopend.
 
handvaardigheidslokaal
bron: archief De Bolster
In 1978 wordt er een handvaardigheidslokaal gebouwd achter tegen de school aan.
tekeningen: situatie, plattegrond, voorgevel, zijgevel, achtergevel
 
Voor de invoering van de basisschool in 1985 werd al nauw samengewerkt tussen de kleuterschool en de lagere school zoals blijkt uit het gezamenlijk informatieboekje 1983/1984 van de beide scholen
titel, blad 1, blad 2, blad 3, blad 4, blad 5
 
Joke
 
De Bolster
bron: Leeuwarder Courant van 30 oktober 2007
 
sloop De Bolster
foto: Johan Groenewoud
Op 19 juli 2009 is de oude kleuterschool aan de Jelle Meineszleane al onder de slopershamer verdwenen. Van het hoofdgebouw zijn de dakpannen gehaald. Lees verder onder deze link over de sloop en de nieuwbouw van de school in 2009 en 2010.
 
De Bolster
De Bolster op 18 juli 2010. De laatste werkzaamheden aan het schoolplein worden uitgevoerd.
 
opening De Bolster
bron Leeuwarder Courant van 23 oktober 2011
 

 

beginpagina langsdeluts laatste wijziging: 21.05.2018