persoonlijke gegevens van Jan Groenewoud, olieslagersknecht te Balk
Jan Groenewoud, geboren op 22 april 1861 in Het Meer, Schoterland, als zoon van Johannes Jacobs Groenewold, olieslagersknecht te Balk en Etje Roelfs van Essen. Overleden op 23 maart 1931 te Balk, 69 jaar oud.
aangifte geboorte op 23 april 1861 aktenummer 105 doorJan Groenewoud, rogmolenaarsknecht, getuigen:
Hendrik Eits Stooker zonder beroep 79 jaar wonende te Het Meer
Bauke Anskes van Asperen bakker 45 jaar wonende te Het Meer
aangifte overlijden op 24 maart 1931 aktenummer 26, petroleumventer te Balk, getuigen:
Meine Bosma goudsmidsknecht 58 jaar wonende te Balk
Imke Wagenmakers zonder beroep 78 jaar wonende te Balk
Op 19 mei 1887 getrouwd in de gemeente Hemelumer Oldeferd met:
Geertje Bakker, geboren op 23 april 1861 te Workum als dochter van Gerrit Gaeles Bakker, schipper te Workum, en Akke Pieters Sannes. Geertje is overleden op 16 december 1941 in Balk, 80 jaar oud.
aangifte geboorte op 24 april 1861 aktenummer 48, schippersknecht te Workum, getuigen:
Tjalke de Jong policiedienaar 50 jaar wonende te Workum
Harmen Hettema eerste klerk ter secretarie 42 jaar wonende te Workum
aangifte overlijden op 17 december 1941 aktenummer 69, zonder beroep te Balk, getuigen:
Meine Bosma goud- en zilversmid 68 jaar wonende te Balk
Uit dit huwelijk:
1. Etje, geboren op 9 september 1888 te Balk. Overleden op 5 september 1957 te Balk, 68 jaar oud. 1. ) Op 27 oktober 1921 getrouwd in de gemeente Gaasterland met Luitjen Mulder, oud 52 jaar, geboren te Oudemirdum als zoon van Hendrik Luitjens Mulder en Christina Wilhelmina Jacobs Groenhof. 2. ) Op 4 december 1952 getrouwd in de gemeente Gaasterland met Douwe Tigchelaar, 64 jaar oud, geboren te Franekeradeel, als zoon van Rinze Tigchelaar en Hendrikje Dijkstra.
aangifte geboorte op 10 september 1888 aktenummer 118, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Tjipke de Jong timmerknecht 34 jaar wonende te Balk
Dirk Brandsma molenaarsknecht 34 jaar wonende te Balk
2. Johannes, geboren op 29 april 1890 te Balk. Overleden op 29 augustus 1966 te Balk, 76 jaar oud. Op 9 oktober 1919 getrouwd in de gemeente Gaasterland met Harmina van der Schuit, oud 27 jaar, geboren te Balk, als dochter van Jelle van der Schuit en Antje Haga.
aangifte geboorte op 30 april 1890 aktenummer 51, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Roelof Groenewoud olieslagersknecht 35 jaar wonende te Balk
Sietse Arends olieslagersknecht 28 jaar wonende te Balk
3. Gerrit, geboren op 15 juni 1892 te Balk. Overleden op 8 juni 1973 te Oosterwolde, 80 jaar oud. Op 1 juni 1923 getrouwd in de gemeente Weststellingwerf met Janna Blokstra, 22 jaar oud, geboren te Nijehorne als dochter van Foeke Blokstra en jantje Koenen.
aangifte geboorte op 16 juni 1892 aktenummer 84, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Herke de Jonge olieslagersknecht 27 jaar wonende te Balk
Eibert Rinzes Hoekstra klerk 33 jaar wonende te Balk
4. Jakob, geboren op 6 juni 1895 te Balk. Overleden op 28 maart 1978 te Balk, 82 jaar oud. Op 17 oktober 1929 getrouwd in de gemeente Gaasterland met Romkje Kroeze, 25 jaar oud, geboren te Mirns en Bakhuizen, als dochter van Pieter Douwes Kroeze en Antje Boomsma.
aangifte geboorte op 7 juni 1895 aktenummer 71, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Gijsbert Koelstra smid 54 jaar wonende te Balk
Sietze Adolf Swarts veehouder 28 jaar wonende te Balk
5. Roelof, geboren op 27 november 1896 te Balk. Overleden op 6 februari 1978 te Oostermeer, 81 jaar oud. 1) Op 21 mei 1927 getrouwd in de gemeente Tietjerksteradeel met Sietske de Vries, 22 jaar oud, geboren te Oostermeer, als dochter van Idsge de Vries en Martje Heidsma. 2) Op 13 juni 1931 getrouwd in de gemeente Tietjerksteradeel met Sjoukje de Vries, 27 jaar oud, geboren te Oostermeer als dochter van Idsge de Vries en Martje Heidsma.
aangifte geboorte op 28 november 1896 aktenummer 144, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Durk Wijma gemeentesecretaris 54 jaar wonende te Balk
Tjipke Vermooten timmerman 42 jaar wonende te Balk
6. Jan, geboren op 18 juli 1898 te Balk. Overleden op 11 januari 1929 te Amsterdam, 30 jaar oud. Op 9 maart 1922 getrouwd in de gemeente Gaasterland met Aukje Huisman, oud 23 jaar, geboren te Balk als dochter van Hendrik Huisman en Stijntje Feenstra.
aangifte geboorte op 19 juli 1898 aktenummer 83, olieslagersknecht te Balk, getuigen:
Roelof Groenewoud olieslagersknecht 43 jaar wonende te Balk
Durk Wijma gemeentesecretaris 56 jaar wonende te Balk
 
 
 
foto uit eigen collectie
staand v.l.n.r. :Jakob, Roelof, Johannes, Ettje, Jan jr., Gerrit; zittend v.l.n.r. : Geertje Bakker en Jan Groenewoud sr.
 
personeel olieslagerij De Volharding in Balk
foto uit eigen collectie
Jan Groenewoud sr (met schort) werkte als olieslagerknecht in de Volharding te Balk samen met zijn broer Roelf Groenewold (rechts naast Jan) en zwager Albert Jongstra (met handzaag)
 
Jan Groenewoud met oliekar
foto: familie Groenewoud
Jan Groenewoud sr met oliekar rond 1920 in waarschijnlijk de Harichstersteke (nu Wilhelminastraat)
 
  zwarte hok Pypsterstikke
Jan “sutelde” met olie in Balk en omliggende dorpen. Onderweg nam hij boodschappenlijsten aan van de mensen uit Ruigahuizen enz. en deze boodschappen werden bij een volgend bezoek afgeleverd en afgerekend.
In de bocht aan de Pypsterstikke had hij een opslag voor olie in een houten schuur. Deze schuur is in de jaren zeventig van de twintigste eeuw gesloopt.
 
 
foto 003-191 beschikbaar gesteld door Berend Bakker
Het houten hok in de Pypsterstikke
 
Geertje Bakker
foto: familie Groenewoud
De 80-jarige Geertje Bakker
 
 
 
Aangifte van Jan Groenewoud nodig volgens de kieswet van 1897
Jan Groenewoud
bron: archief gemeente Gaasterland 1816-1936 toegang 127a ingekomen stukken 1898
 
In de 19e eeuw worden de eerste politieke partijen opgericht. Maar bij de verkiezingen mag lang niet iedereen meedoen: alleen rijke mannen mogen stemmen. In 1917 krijgen alle mannen kiesrecht, in 1919 ook vrouwen. Arme mensen mochten niet stemmen. 1896 was het jaar van invoering van een nieuwe Kieswet en daarvoor was bovenstaande verklaring nodig.
"Tot aan de Grondwet van 1887 gold in Nederland het censuskiesrecht. Bij de grondwetswijziging van dat jaar werd een artikel opgenomen dat bepaalde dat het kiesrecht voor de Tweede Kamer voortaan uitgeoefend zou kunnen worden door de mannelijke ingezetenen, tevens Nederlanders, die door de Kieswet te bepalen tekenen van geschiktheid en maatschappelijke welstand bezitten. Zo kon men in Nederland volgens de kieswet van 1896 op de volgende gronden stemrecht krijgen:
  • het betalen van een bepaald bedrag aan belastingen (censuskiezers)
  • het bezit van een bepaald bedrag aan spaargeld
  • het behaald hebben van bepaalde examens (capaciteitskiesrecht)
  • het ontvangen van een bepaald bedrag aan loon
  • het bezit van een woning

Het leidde tot een steeds grotere percentage van kiesgerechtigde mannen. In 1917 werd het door het artikel inmiddels steeds verder verwaterde censuskiesrecht afgeschaft en vervangen door het algemeen kiesrecht, zij het dat slechts mannen actief kiesrecht hadden, vrouwen hadden slechts passief kiesrecht. In 1919 kregen ook vrouwen actief kiesrecht, hetgeen zij voor het eerst konden uitoefenen bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1922".
Actief kiesrecht betekent dat je gekozen mag worden in raad, provincie, 2e kamer enz. Passief kiesrecht betekent dat je alleen mag stemmen en niet in de raad enz. mag zitten. 

met dank aan Jan Geert Vogelzang
 
Jan Groenewoud
bron: archief gemeente Gaasterland 1816-1936 toegang 167a ingekomen stukken 1919
In 1919 kocht Johannes Groenewoud (1890-1966) het pand Van Swinderenstraat 58 te Balk van Wybren Klijnsma (zie briefhoofd) Zijn vader Jan Groenewoud gebruikte het briefpapier van Klijsma voor een offerte aan de gemeente voor het opsteken van de lantaarnpalen in Balk
 
van deze pagina zijn onderstaande personen te vinden in het overzicht bewoners en eigenaren
ouders / schoonouders hoofdpersoon / broers / zusters kinderen en aangetrouwd
Johannes Groenewold 1825-1890 Jan Groenewoud 1861-1931 Johannes Groenewoud 1890-1966
    Jacob Groenewoud 1895-1978
woonadressen familie Jan Groenewoud
periode
adres
bron
     
1887 - 1890 Raadhuisstraat 8 bevolkingsregister 1880 - 1890 blad 11 kadastraal nummer A 140
1890 - 1891 Raadhuisstraat 38 bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 243; huisnummer 170a
1891 - 1900 Lytse Side bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 338; huisnummer Balk 239
1900 - 1910 Lytse Side bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 333; huisnummer Balk 239 / 365
1910 - 1912 Lytse Side register van huisnummering 1910 - 1920 blad 28; huisnummer Balk 366 / 400
1912 - 191? Wilhelminastraat register van huisnummering 1910 - 1920 Harich blad 12; huisnummer Harich 176
191? - 191? Wilhelminastraat register van huisnummering 1910 - 1920 blad 8; huisnummer Balk 116
191? - 1919 van Swinderenstraat 58 register van huisnummering 1910 - 1920 blad 6; huisnummer Balk 98
1919 - 1920 Wilhelminastraat register van huisnummering 1910 - 1920 blad 8; huisnummer Balk 116
1921 - 1930 Wilhelminastraat bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 109; huisnummer Balk 115
1931 - 1931 Wilhelminastraat bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 103; huisnummer Balk 117
1931 - 1933 van Swinderenstraat 45 bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 75; huisnummer Balk 84
1933 - 1937 Wilhelminastraat bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 117; huisnummer Balk 131
1937 - 1939 van Swinderenstraat 26 bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 53; huisnummer Balk 62
     

 

beginpagina langsdeluts laatste wijziging: 21.04.2018