| |
| |
| Weromsjen yn Gaasterlân 434 |
Gepubliceerd in de Balkster Courant van 25 juli 2019, tekst: Johan Groenewoud |
 |
bron: archief gemeente Gaasterlân-Sleat |
|
In 1842 werd de “Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Sterken Drank” opgericht. De koninklijke toestemming kwam twee jaar later. Onder druk van deze vereniging voerde de overheid in 1881 de eerste drankwet in. Niet zozeer om het drankmisbruik tegen te gaan maar meer om controle te krijgen op de gelegenheden waar de drank werd geschonken. Het verkopen van wijn en bier viel niet onder deze wet. Alleen de verkoop van sterke dranken zoals jenever, rum, brandewijn en diverse likeuren.
|
| De inventarisatie in 1881 leverde in de gemeente Gaasterland 45 adressen op waar op dat moment sterke drank werd verkocht. Dat waren herbergen, cafés, winkels en grossiers. In 1882 begon de gemeente met het vergunningstelsel. Het is me niet duidelijk geworden of toen voor een vergunning leges moest worden betaald. Wel was het aantal verkooppunten in 1882 gedaald naar 32. Veel van deze herbergen bestaan niet meer. Het gebouw is gesloopt of heeft een andere bestemming gekregen. De komende weken laat ik in deze rubriek een aantal de revue passeren. Sinds de start van Weromsjen yn Gaasterlân in 2011 heb ik een paar herbergen/cafés al beschreven, zoals De Bels op Harich, de herberg op Tacozijl en Nijemirdum. Deze zijn terug te vinden op de website www.langsdeluts.nl |
| |
|
| |
| Lijst van localiteiten waar op 1 mei 1881 en op 1 november 1881 sterke drank in het klein verkocht werd in de gemeente Gaasterland |
| Register der vergunningen tot verkoop van sterken drank in het klein in de gemeente Gaasterland van 1882 -1940? |
| |
| 1. |
= volgnummer in de lijst van 1881 |
|
|
| 1. |
= volgnummer in het register vanaf 1882 |
|
|
| |
|
|
|
het oorspronkelijke gebouw staat er nog |
| |
|
|
|
nog in gebruik als cafe, restaurant en / of hotel |
| |
|
|
|
het gebouw is gewijzigd ten opzichte van 1881 |
| |
|
|
|
|
| |
huisnummer |
kadastraal perceel |
huidig adres (2019) |
uitbater |
| |
|
|
|
|
| 1. |
Balk 218 |
Balk A 563 |
Dubbelstraat 29-31 |
Anne Johannes Schaafsma |
| 1. |
Balk 218 |
Balk A 563 |
|
Anne Johannes Schaafsma |
| |
|
|
|
Sipke Joukes Sloterdijk |
| |
|
|
|
Magcheltje Sietsma |
| |
|
|
|
Kornelis Bijlsma |
| |
|
|
|
Antje Sietsma |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1917 |
| 2. |
Balk 221a |
Balk A 485 |
Dubbelstraat 21-23 |
Siebe Machiels Visser |
| 2. |
Balk 221a |
Balk A 485 |
|
Siebe Machiels Visser |
| |
|
|
|
Johannes A Kappelhof |
| |
|
|
|
Jelle Schaafsma |
| |
|
|
|
Hendrik Boonstra |
| |
|
|
|
Auke Tjibbe Boonstra |
| |
|
|
|
anno 2019 café Dubbel en Dwars |
| 3. |
Balk 228 |
Balk A 106 |
Dubbelstraat 5 |
Pieter van der Vliet |
| 3. |
Balk 228 |
Balk A 106 |
|
Pieter van der Vliet |
| |
|
|
|
Jan Van der Vliet |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1899 |
| 4. |
Balk 230a |
Balk A 574 |
Lytse Side 1 |
Johannes Siebrens Dooper |
| 4. |
Balk 230a |
Balk A 574 |
|
Johannes Siebrens Dooper |
| |
|
|
|
Fokke A Wijmenga |
| |
|
|
|
Pieter Schram |
| |
|
|
|
Jan Rijpkema |
| |
|
|
|
Sijmen Kingma |
| |
|
|
|
Jurjen Pelsma |
| |
|
|
|
Douwe Gramsma |
| |
|
|
|
Harmen Poppes |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1916 |
| 5. |
Balk 30 |
Balk A 493 |
Meerweg 4 |
Aukje Meinesz Rinkema, weduwe Rinze E. Hoekstra |
| 5. |
Balk 30 |
Balk A 593 |
|
Aukje Meinesz Rinkema |
| |
|
|
|
Jan Rijpkema |
| |
|
|
|
Bokke van der Wal |
| |
|
|
|
Hessel Dölle |
| |
|
|
|
anno 2019 café 't Swaentsje |
| 6. |
Balk 40 |
Balk A 278 |
van Swinderenstraat 9 |
Uilke Willems de Jong |
| 6. |
Balk 40 |
Balk A 278 |
|
Uilke Willems de Jong |
| |
|
|
|
Simon Kingma |
| |
|
|
|
Wiebe Harmens de Jong |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 21 maart 1906 |
| 7. |
Balk 42 |
Balk A 444 |
van Swinderenstraat 11 |
Harmen Jans de Jong |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 8. |
Balk 53 |
Balk A 264 |
van Swinderenstraat 22 |
Rein Gaukes Kuiken |
| 7. |
Balk 53 |
Balk A 264 |
|
Rein Gaukes Kuiken |
| |
|
|
|
Johannes Siebrens Dooper |
| |
|
|
|
Lieuwe Dooper |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 12 maart 1913 |
| 9. |
Balk 64 |
Balk A 435 |
van Swinderenstraat 41 |
Pieter Pieters ten Woude |
| 8. |
Balk 64 |
Balk A 435 |
|
Pieter Pieters ten Woude |
| |
|
|
|
Jan de Vries |
| |
|
|
|
Jacob Mous |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1932 |
| 10. |
Balk 73 |
Balk A 245 |
van Swinderenstraat 52 |
Arend Sikkes |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 11. |
Balk 77 |
Balk A 241 |
van Swinderenstraat 57 |
Hendrik Jans Doorenspleet |
| 9. |
|
|
|
Hendrik Jans Doorenspleet |
| |
|
|
|
Antje Hendriks Doorenspleet |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1935 |
| 12. |
Balk 79 |
Balk A 239 |
van Swinderenstraat 59 |
Geertje Stuurman, weduwe Siemen Sipkes Kiep |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 13. |
Balk 81 |
Balk A 237 |
van Swinderenstraat 62 |
Foppe Eelkes Schram |
| 10. |
Balk 81 |
Balk A 237 |
|
Foppe Eelkes Schram |
| |
|
|
|
Jurjen Teernstra |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 13 september 1911 |
| 14 |
Balk 85 |
Balk A 351 |
van Swinderenstraat 69 |
Jacob Eiberts Hoekstra |
| 11. |
Balk 85 |
Balk A 351 |
|
Jacob Eiberts Hoekstra |
| |
|
|
|
Jurjen Everts Teenstra |
| |
|
|
|
Ynte Douwe Bakker |
| |
|
|
|
Hendrik de Winter |
| |
|
|
|
Jurjen Teernstra |
| |
|
|
|
Evert Teernstra |
| |
|
|
|
Jan Teernstra |
| |
|
|
|
anno 2019 HCR Teenstra |
| 15. |
Balk 150 |
Balk A 181 |
Raadhuisstraat 67 en 68 |
Gerben Hendriks Blaauw |
| 12. |
Balk 150 |
Balk A 181 |
|
Gerben Hendriks Blaauw |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1902 |
| 16. |
Balk 158 |
Balk A 354 |
Raadhuisstraat 54 |
Eelke Pieters de Winter |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 17. |
Balk 179 |
Balk A 160 |
Raadhuisstraat 32 |
Ane de Vos |
| 13. |
Balk 179 |
Balk A 160 |
|
Ane de Vos |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1910 |
| 18. |
Balk 184 |
Balk A 451 |
Raadhuisstraat 25 |
Antonius Bernardus Eiling |
| 14. |
Balk 184 |
Balk A 451 |
|
Antonius Bernardus Eiling |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 6 september 1882 |
| 19. |
Balk 191 |
Balk A 382 |
Raadhuisstraat 17 |
Jacobus Hendriks van der Goot |
| 15. |
Balk 191 |
Balk A 382 |
|
Jacobus Hendriks van der Goot |
| |
|
|
|
Cornelis de Vries |
| |
|
|
|
Hittje van der Goot |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1910 |
| 20. |
Wijckel 96 |
Balk B 1087 |
Jachtlustweg 16 |
Wiebe Pieters Hofstee |
| 16. |
Wijckel 96 |
Balk B 1087 |
|
Wiebe Pieters Hofstee |
| |
|
|
|
Corneliske Oosten, weduwe Wiebe Pieters Hofstee |
| |
|
|
|
Pieter Hofstee |
| |
|
|
|
Jan van der Weg |
| |
|
|
|
Antje Louwsma |
| |
|
|
|
Rein van Veen |
| |
|
|
|
Aaltje van Veen |
| |
|
|
|
anno 2019 herberg Boswijck |
| 21. |
Wijckel 20 |
Balk B 1084 |
Jeen Hornstraweg 2 |
Jantje Martens Hofman, weduwe Hielke Herres Postma |
| 17. |
Wijckel 20 |
Balk B 1084 |
|
Jantje Martens Hofman, weduwe Hielke Herres Postma |
| |
|
|
|
Herre Postma |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1915 |
| 22. |
Wijckel 16 |
Balk B 1223 |
Jeen Hornstraweg 6 |
Thomas Ykema |
| 18. |
Wijckel 16 |
Balk B 1223 |
|
Thomas Ykema |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 januari 1886 |
| 23. |
Sondel 23 |
Balk C 1193 |
Jacobus Boomsmastr. 18 |
Sipke Joukes Sloterdijk |
| 19. |
Sondel 23 |
Balk C 1193 |
|
Sipke Joukes Sloterdijk |
| |
|
|
|
Rein Bersee |
| |
|
|
|
Douwe Steensma |
| |
|
|
|
Siek Steensma |
| |
|
|
|
Pieter van Netten |
| |
|
|
|
Roelof van Netten |
| |
|
|
|
Pieter Zeldenrust |
| |
|
|
|
|
| 24. |
Sondel 30 |
Balk C 205 |
Beuckenswijkstraat 7 |
Uilke Gerrits Otter |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 25. |
Sondel 52 |
Balk C 986 |
Jacobus Boomsmastr. 3 |
Siemen Sjoerds Kramer |
| 20. |
Sondel 52 |
Balk C 986 |
|
Siemen Sjoerds Kramer |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1885 |
| 26. |
Sondel 64 |
Balk C 471 |
Tacozijl |
Pieter Abes Vallinga |
| 21. |
Sondel 64 |
Balk C 471 |
|
Pieter Abes Vallinga |
| |
|
|
|
Jelle Emkes Keulen |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1905 |
| 27. |
Nijemirdum 12 |
Balk D 683 |
Lyklamawei 26 |
Sikke Jans Visser |
| 22. |
Nijemirdum 12 |
Balk D 683 |
|
Ale Jurrits Jorritsma |
| |
|
|
|
Fietje Tromp, weduwe Ale Jorritsma |
| |
|
|
|
Hendrik Hospes |
| |
|
|
|
Lieuwe van Campen |
| |
|
|
|
Eelke Regeling |
| |
|
|
|
in 1933 door brand verwoest |
| 28. |
Nijemirdum 15a |
Balk D 740 |
|
Durk Pieters de Jong |
| 23. |
Nijemirdum 15a |
Balk D 740 |
|
Durk Pieters de Jong |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1883 |
| 29. |
Nijemirdum 27 |
Balk D 453 |
Kippenburg |
Hartman Jacobus Tieboel |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in register vanaf 1882 |
| 30. |
Oudemirdum 80a |
Balk E ? |
|
Klaaske Alles de Jong, weduwe Rintje H van der Goot |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in register vanaf 1882 |
| |
|
|
|
|
| 31. |
Oudemirdum 95 |
Balk E 1105 |
De Brink 3 |
Hendrik Bernardus Gijzen |
| 24. |
Oudemirdum 95 |
Balk E 1105 |
|
Hendrik Bernardus Gijzen |
| |
|
|
|
Klaas Jolles Jansma |
| |
|
|
|
Fekke Pietersma |
| |
|
|
|
Jan Jans Luinenburg |
| |
|
|
|
Rein Bersee |
| |
|
|
|
Nanne Bijlsma |
| |
|
|
|
Jan Roosendaal |
| |
|
|
|
anno 2019 Boschlust |
| 32. |
Oudemirdum 96 |
Balk E 1107 |
|
Hendrik Luitjen Mulder |
| 25. |
Oudemridum 96 |
Balk E 1107 |
|
Hendrik Luitjen Mulder |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1883 |
| 33. |
Mirns en Bakhuizen 12 |
Balk F 156 |
Mientwei 1 |
Jarig Harmens Boersma |
| 26.. |
Mirns en Bakhuizen 12 |
Balk F 156 |
|
Jarig Harmens Boersma |
| |
|
|
|
Harmen Boersma |
| |
|
|
|
Ype Kampen |
| |
|
|
|
Harmen Schram |
| |
|
|
|
Gerhardus Jans |
| |
|
|
|
anno 2019 hotel Jans |
| 34. |
Mirns en Bakhuizen 50 |
Balk F ?? |
|
Sietske Sibbles de Jager, weduwe Douwe G Muizelaar |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 35. |
Mirns en Bakhuizen 83 |
Balk F 1156 |
|
Gerrit Yntes Kingma |
| 27. |
|
|
|
Gerrit Yntes Kingma |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1885 |
| 36. |
Mirns en Bakhuizen 84 |
Balk F 1391 |
Sint Odulphusstraat 35 |
Hessel Dolle |
| 28. |
Mirns en Bakhuizen 84 |
Balk F 1391 |
|
Hessel Dölle |
| |
|
|
|
Joost Jelles Negenman |
| |
|
|
|
Hessel Dölle |
| |
|
|
|
Mebius Hettinga |
| |
|
|
|
Domper / nu anders anno 2019 ?? |
| 37. |
Mirns en Bakhuizen 99 |
Balk F 1237 |
Havenstraat 4 |
Jottje Terpstra |
| 29. |
Mirns en Bakhuizen 99 |
Balk F 1237 |
|
Jottje Terpstra |
| |
|
|
|
Hans van der Werf |
| |
|
|
|
Durk Twerda |
| |
|
|
|
Wiebe Bleeker |
| |
|
|
|
anno 2019 ?? |
| 38. |
Mirns en Bakhuizen 102 |
Balk F 604 |
|
Durk Manus Mous |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 39. |
Mirns en Bakhuizen 127 |
Balk F 1389 |
|
Hessel Franzes Haarsma |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 40. |
Mirns en Bakhuizen 133 |
Balk F 1505 |
|
Lieuwe Femmes Hornstra |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 41. |
Mirns en Bakhuizen 143 |
Balk F ?? |
|
Grietje J. Vogelzang weduwe Wiebe G de Vries |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 42. |
Mirns en Bakhuizen 158 |
Balk F 1446 |
Havenstraat 51 |
Lambertus Leonardus Deden |
| 30. |
Mirns en Bakhuizen 158 |
Balk F 1446 |
|
Lambertus Leonardus Deden |
| |
|
|
|
Marijke Hulscher, weduwe Lambertus L. Deden |
| |
|
|
|
Leonardus Deden |
| |
|
|
|
Lambertus Deden |
| |
|
|
|
Café 't Syltsje anno 2019 ?? |
| 43. |
Mirns en Bakhuizen 157 |
Balk F 896 |
|
Wiebe Lieuwes van der Hoff |
| --. |
|
|
|
geen vermelding in het register vanaf 1882 |
| 44. |
Harich 28b (De Bels) |
Balk G 444 |
Harichsterdyk 70 |
Scholte Wiebes van der Gaast |
| 31. |
Harich 28b |
Balk G 444 |
|
Scholte Wiebes van der Gaast |
| |
|
|
|
Liekele Ages Wierstra |
| |
|
|
|
vergunning beëindigd op 1 mei 1896 |
| 45. |
Harich 69 |
Balk H 894 |
Stinsenwei 20 |
Gerrit Gerlofs Sietsma |
| 32. |
Harich 69 |
Balk H 894 |
|
Gerrit Gerlofs Sietsma |
| |
|
|
|
Bokke Gerbens van der Wal |
| |
|
|
|
Anne Wierstra |
| |
|
|
|
Siementje Boersma, weduwe Anne Wierstra |
| |
|
|
|
Jan Hendrik Schutter |
| |
|
|
|
Jan Volbeda |
| |
|
|
|
wanneer café beeindigd? |
| |
| Niet vermeld in het register, waarschijnlijk al gesloten voor 1881, de onderstaande gelegenheden: |
| - herberg "De Zwarte Lijster" te Harich. Nu Harichsterdyk 48. Weduwe Nolles Aaltje stond hier achter de tap. = Aaltje Johannes van der Werf getrouwd met Arnoldus Lolles Hylkema.(overleden in 1864). |
| - De Groninger op Heaburgen. Op splitsing van de weg van Lemmer naar Gaasterland richting Sondel en Nijemirdum |
| - Op de hoek van de Jacobus Boomsmastraat en de Sonderdyk. Nu Jacobus Boomsmastraat 16 en 16A |
| |