Harichsterdyk 70 / "De Bels"
 
Harichsterdyk 70
google streetview 2016
 
De Bels
foto 012-25721 Tresoar Fries Fotoarchief augustus 1981 R. Terpstra
Deze foto stamt uit 1981.
 
eigenaren
1832: Constantia Johanna Rengers
 
kadastrale gegevens
 
Balk G 20 bos in 1832
kadastrale gemeente Balk sectie G nummer 20 vernummerd in 1867 naar G 386
kadastrale gemeente Balk sectie G nummer 386 vernummerd in 1876 naar G 444 en 445
kadastrale gemeente Balk sectie G nummer 444 ongewijzigd tot 1929
 
Harichsterdyk 70 De Bels
minuutplan 1832 netteplan 1887
bron: www.tresoar.nl
G 20 hypotheken 69 toegang 35-03 inventaris 1156: 12/120
G 386 hypotheken 69 toegang 35-03 inventaris 1156: 12/120 , 11/24 , 73/66
G 444 hypotheken 69 toegang 35-03 inventaris 1156: 12/120 , 11/24 , 73/66 , 85/58 , 63/126 , 89/125 , 92/78 , 90/326 , 41/134
G 444 hypotheken 69 toegang 35-03 inventaris 1157: 54/179 , 115/502
bron: www.tresoar.nl
 
Harichsterdyk 70
bron: www.hisgis.nl
In de rode cirkel Harichterdyk 70 op de topografische militaire kaart uit 1864
 
bewoners
huisnummering: 1880 - 1890 Harich 28b; 1890 - 1910 Harich 30; 1910 - 1920 Harich 24; 1920 - 1930 Harich 28; 1930 - 1953 Harich 27; 1953 - ?? Harichsterdyk 64
   
   
bevolkingsregister 1879 - 1890 blad 567; kadastrale gemeente Balk sectie G nummer 444
1879 - 1880 Jacob Terpstra, bakker ( * 13 september 1833 te Baard); hoofd, naar Woudsend
1880 - 1883 Wouter Schotanus, bakker ( * 19 september 1836 te Idskenhuizen); hoofd, van en naar Woudsend
bevolkingsregister 1879 - 1890 blad 567; kadastrale gemeente Balk sectie G nummer 444
1879 - 188? Jouke Meinderts Bouma, herbergier ( * 26 april 1841 te Oudemirdum); hoofd
188? - 188? Corneliske Johannes Homma, dienstbode ( * 17 december 1857 te Balk)
188? - 1890 Scholte Wiebes van der Gaast, herbergier ( * 20 februari 1839 te Oosterzee)
bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 37; huisummer Harich 30
1890 - 1900 Lyckele Ages Wierstra, kastelein, winkelier ( * 22 december 1835 te Harich); hoofd
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 37; huisnummer Harich 30 / 24
1900 - 1910 Lyckele Ages Wierstra, winkelier ( * 22 december 1835 te Harich); hoofd
register van huisnummering 1911 - 1920 blad ?; huisnummer Harich 24
1910 - 1916 Lyckele Ages Wierstra, kastelein, winkelier
1916 - 1916 Pieter Leijenaar
1916 - 1920 Gerrit Keizer
1920 - 1920 Johannes M Baukema
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 26; huisnummer Harich 28
1921 - 1925 Johannes M Baukema, veehouder ( * 12 maart 1862 te Harich); hoofd
1925 - 1930 Trijntje Westhof, weduwe Hylke Alberts Buwalda ( * 7 augustus 1845 te Hindeloopen); hoofd
1930 - 1930 Theodorus Hylkes Buwalda, verver ( * 15 juli 1877 te Warns); hoofd
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 25; huisnummer Harich 27
1931 - 1939 Theodorus Hylkes Buwalda, huisschilder ( * 15 juli 1877 te Warns); hoofd
 
   
1966 - 20?? familie de Jong
   
   
bewoners
huisnummering: 1920 - 1930 Harich 28a; 1930 - 1953 Harich 24; 1953 - heden Harichsterdyk 70
     
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 152; huisnummer Harich 28a
1925 - 1930 Jan de Vries, landarbeider ( * 4 januari 1878 te Oudemirdum); hoofd
bevolkingsregister 1931 -1939 blad 22; huisnummer Harich 24
1930 - 1939 Jan de Vries, winkelier ( * 4 januari 1878 te Oudemirdum); hoofd
 
     
bewoners
huisnummering: 1920 - 1930 Harich 28b; 1930 - 1953 Harich 25; 1953 - heden Harichsterdyk 68
     
bevolkingsregister 1920 - 1930 blad 153; huis huisnummer Harich 28b
1925 - 1930 Hendrik van der Goot, landarbeider ( * 15 augustus 1881 te Folsgare); hoofd
bevolkingsregister 1930 - 1939 blad 23; huisnummer Harich 25
1930 - 1939 Hendrik van der Goot, los arbeider ( * 15 augustus 1881 te Folsgare); hoofd
 
     
bewoners
huisnummering: 1890 - 1910 Harich 30a; 1910 - 1920 Harich 25; 1920 - 1930 Harich 29; 1930 - 1953 Harich 26; 1953 - heden Harichsterdyk 66
     
bevolkingsregister 1890 - 1900 blad 38; huisummer Harich 30a
1890 - 1900 Hielke Buwalda, verwer ( * 9 april 1833 te Lemmer); hoofd
bevolkingregister 1900 - 1910 blad 38; huisnummer Harich 30a / 25
1900 - 1910 Hielke Buwalda, verwer ( * 9 april 1833 te Lemmer); hoofd
huisnummerregister 1910 - 1920; huisnummer Harich 25
1910 - 1920 Trijntje Westhof, weduwe Hylke Alberts Buwalda ( * 7 augustus 1845 te Hindeloopen); hoofd
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 27 ; huisnummer Harich 29
1920 - 1925 Trijntje Westhof, weduwe Hylke Alberts Buwalda ( * 7 augustus 1845 te Hindeloopen); hoofd
1925 - 1930 Jan Douwes Draaijer, landarbeider ( * 17 maart 1867 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 24 ; huisnummer Harich 26
1930 - 1939 Jan Douwes Draaijer, arbeider ( * 17 maart 1867 te Balk); hoofd
     
bewoners
     
huisnummerregister 1910 - 1920; huisnummer Harich 26
1910 - 1920 verfwinkel
huisnummerregister 1920 - 1930; huisnummer Harich 30
1920 - 1930 verfwinkel
huisnummerregister 1930 - 1939 huisnummer Harich 28
1930 - 1939 verfwinkel
 
1939 -    
     
 
 
bron www.hisgis.nl
In 1832 was dit gedeelte van de Harichsterdijk nog niet bebouwd. Een groot deel van de percelen ten noordwesten van de weg was bos (donkergroen) en heide (lichtpaars). Op bovenstaande kaart uit 1832 zijn alleen de vijf boerderijen (anno 2017 nog 4) op Frisbuorren te zien met daaromheen weiland (lichtgroen)
Op het netteplan uit 1887 staat al meer bebouwing. Nummer 444 (kadastrale gemeente Balk, sectie G, nummer 444) is De Bels. Links daarvan met nummer 474 is de in 1878 gebouwde woning, bakkerij Prins. Meer naar rechts ligt nummer 484, de latere kruidenierswinkel van de familie Harkema.
De Bels is gebouwd in 1874 als herberg, bakkerij met doorreed in opdracht van Jouke Meinderts Bouma. Hij was de eerste kastelein en bakker in de herberg. De naam De Bels was toen nog niet in gebruik. Deze zou zijn ontstaan ten tijde van de 1e wereldoorlog door de opvang van Belgische vluchtelingen.
 
opening herberg met bakkerij
bron: Leeuwarder Courant van 14 juni 1874
 
Jouke Meinders Bouma Jouke Meinderts Bouma
bron: Leeuwarder Courant van 5 juli 1874 bron: Leeuwarder Courant van 28 november 1876
 
Op een strook grond links naast de herberg liet hij in 1878 een woning bouwen ontworpen door architect Doede Tettes Sijtsma (1850-1916) uit Balk.
aanbesteding
bron: Leeuwarder Courant van 21 juli 1878
 
De zaken gingen echter niet zoals hij gedacht had. In 1879 gaat hij failliet en worden al zijn bezittingen verkocht en vertrekt hij naar Amsterdam. Zijn bezittingen waren een boerderij met omliggende landerijen op Frisburen, de herberg met bakkerij en doorreed aan de grindweg te Harich en een nieuw gebouwde woning.
 
verkoop verkoop
bron: Leeuwarder Courant van 19 mei 1879 bron: Leeuwarder Courant van 12 december 1879
 
Dirk Gerrits van der Wal uit Balk koopt samen met Sikke Tietema te Balk, Harmen Jans de Jong te Sloten, Cornelis Willems de Jong bakker te Balk en Izaak Arnoud Daniël Hemsing stoombootkapitein te Wijckel, de herberg met bakkerij. De herberg wordt vanaf 1880 gepacht door Scholte Wiebes van der Gaast uit Harich. In 1882 wordt de herberg weer verkocht aan jonkvrouw Quirina Jacoba Johanna van Swinderen te Rijs.
 
herberg te huur Scholte Wiebes van der Gaast
bron: Leeuwarder Courant van 20 januari 1880 bron: Leeuwarder Courant van 15 december 1880
 
Harichsterdyk 70
bron: archief gemeente Gaasterlan-Sleat 1816-1936 toegang 1049
Register der vergunningen tot verkoop sterke drank in het klein in de gemeente Gaasterland 1882 - 19??
De Drankwet 1881
In 1881 werd uiteindelijk de eerste Drankwet aangenomen, de wet tot beteugeling van het misbruik van sterke drank. In deze wet werd openbare dronkenschap en de verkoop van sterke drank aan kinderen onder 16 jaar strafbaar gesteld. Ook werd bepaald dat uitspanningen waar sterke drank verkocht werd een vergunning moesten vragen bij de gemeente. Aan het aantal te verlenen vergunningen werd een maximum verbonden, afhankelijk van het aantal inwoners in een gemeente. Over de verkoop en de consumptie van bier en wijn werd in de wet niet gesproken.
bron: www.isgeschiedenis.nl
 
De Bels
foto 178-001 beschikbaar gesteld door Dick de Jong
Op bovenstaande foto: zittend Lyckele Ages Wierstra en zijn vrouw Ybeltje Tuinier en waarschijnlijk één van hun dochters.
 
In 1889 is landbouwer Lyckele Ages Wierstra genoodzaakt zijn vee te verkopen. Hij gaat met zijn 14 kinderen wonen op De Bels. Hij verdient zijn geld als kastelein, winkelier en later koemelker. In het grote gebouw wonen meerdere gezinnen. Zo ook schilder Theodorus Buwalda (1877-1955) Zijn verfwinkel is waarschijnlijk de schuur geweest achter De Bels.
 
In 1924 wordt De Bels verbouwd in opdracht van of door J. Betzema. Althans, hij vraagt de bouwvergunning aan voor de volgende werkzaamheden:
"Den huizinge in te richten voor bewoning van vier gezinnen door het aanbrengen van tusschenmuren, trappen,bedsteden, kasten, stookplaatzen, twee regenwatersbakken enz. , enz..."
tekeningen: woonverdieping; souterain
bron: bouwvergunning dd. 25 november 1924; archief gemeente Gaasterlân-Sleat
 
Na de verbouwing wonen onder meer deze 4 gezinnen in de Bels. Elk had de beschikking over één woonkamer.
Rechts voor = Jan Douwes Draayer (1867-1956) en Hylkje Jans Jongstra (1875-1954); rechts achter = Dorus de Verver oftewel Theodorus Buwalda (1877-1955); links voor = Jan de Vries ook wel "Jan Vogeltjes" genoemd (1875-1957) en Hendrikjen Albada (1878-1969); links achter = Hendrik Hessels van der Goot (1881-1964) en Geeske Pieters Tuinier (1884-1976) met hun 9 kinderen. Nu wordt "De Bels " bewoond door de familie de Jong.
 
familie van der Goot
bron: Tresoar nummer ZW51567
Op bovenstaande foto van rond 1930 staan 7 van de 12 kinderen van Hendrik Hessels van der Goot en Geeske Pieters Tuinier. Op de achtergrond de voorgevel van De Bels met links het reclamebord van de winkel van Jan de Vries.
v.l.n.r. Fekke (*1923), Hiltje (*1921), Pieter (*18 april 1928), Hessel (*1918), Janke (*1920, geëmigreerd naar Canada), Trijntje (*1925), Wiebe (*1926).
Niet op de foto staan de oudste kinderen Arie, Pieter (*circa 1910, † 16 mei 1927), Sijke (*1911), Jetske (*1912) en de jongste telg Haring (*1930)
 
Zo rond 1957 woonden er nog steeds 4 gezinnen:
rechts voor = familie Jelle Dijkstra; rechts achter = Douwe en Durkje ??, links achter = nog steeds de familie van der Goot, links voor = Reitze Postma.
De huur moest betaald worden aan rentmeester van der Goot op Harich. Ook de schuur achter het woongebouw was in vieren verdeeld. Achter de schuur stonden vier privaten of ook wel "hûskes" genoemd
 
verkoop De Bels
bron: Leeuwarder Courant van 15 januari 1966
 
De Bels te Harich
bron: Friese Koerier van 7 februari 1966
 
De Bels in 2008
De Bels in 2008
 
reacties naar aanleiding van publicatie in Balkster Courant "Weromsjen yn Gaasterlân" 43
van Titte Stoffelsma uit Oudemirdum:
Zijn grootvader Titte Ykes Stoffelssma (1866-1948) was landbouwer in Kolderwolde. Hij gaf aan het begin van de twintigste eeuw zondagschoolles in De Bels.
van Tinus de Vreeze uit Bakhuizen:
Jouke Meinderts Bouma geb. 26-04-1841 overleden Kanaaldijk 150 Ilpendam. Oudemirdum huwt 16-05-1867 te Balk met Jantje Johannes Asma geb. 26-10-1841 M&B overl. 12-12-1891 Amsterdam. Jouke is eerst Landbouwer in Heeg waar 2 kinderen worden geboren in 1871 is hij landbouwer te Elahuizen, dochter Johanna is geb. 1873 in Ooyen, tussen 1874  en 1879 worden 3 kinderen op Harich geboren waar hij bakker is. 03-12-1881 wordt de familie ingeschreven in Nieuwendam op het adres Wijk a 26.  Jouke en Jantsje hadden samen 8 kinderen.
 

 

beginpagina langsdeluts laatste wijziging: 27-07-2019