Jachtlustweg achter Meerzicht
 
achter Meerzicht
bron: www.hisgis.nl
Het kadastraal minuutplan van 1832 gecombineerd met de TMK uit 1864 (= Topografische Militaire Kaart)
 
verkoop Meerzicht
bron: Leeuwarder Courant van 9 september 1902
 
achter Meerzicht
bron: www.hisgis.nl
Het kadastraal minuutplan van 1832 gecombineerd met de TK uit 1932 (= Topografische Kaart)
 
achter Meerzicht
bron: luchtfoto gemeente Gaasterlân
 
Over uitbreidingsplannen gesproken. De grens van de Balkster bebouwde kom heeft zich in de afgelopen eeuw steeds meer verplaatst ten koste van Harichster en Wijckeler grondgebied. Trijntje Hogeterp-Smits uit Sondel reageerde op de foto van nummer 522 in deze rubriek met de verklede meisjes tijdens Koninginnedag in augustus 1945. Het gezin Smits woonde destijds te Wijckel in één van de 4 boerderijtjes en woningen achter Meerzicht aan de Wikelerdyk/Jachtlustweg.  Daarover volgende week meer met een fraaie foto van het boerderijtje, Wijckel 240, van de familie Smits. Van deze vier woningen is er nog één over. De anderen zijn afgebroken om plaats te maken voor de woningen aan It Hoefizer. Zelf kan ik me niets meer herinneren van deze drie huizen. Om de situatie te verduidelijken een luchtfoto gemaakt circa 1968 staan beginnend links onder de 4 woningen met de huisnummers in 1953 van Wijckel 239, 240, 241, 242. Links boven de in 1968 gebouwde 20 huurwoningen aan de Lapidothstrjitte. In het verlengde daarvan naar rechts de in circa 1971 richting Wikelerdyk doorgetrokken Jelle Meineszleane. Aan de Wikelerdyk de huidige locatie van het AZC, waarbij de contouren van de afgebroken boerderij Landlust nog zijn te zien. Verder naar beneden de in circa 1990 aangelegde  Sate Steenbergenstrjitte. En daaronder het landhuis Meerzicht waar het achtergelegen land en bos van oorsprong allemaal bij hoorde. Het hele gebied links van de Wikelerdyk / Jachtlustweg is nu zo goed als volgebouwd.
bron: Balkster Courant 3 juni 2021, Weromsjen yn Gaasterlan 524
 
achter Meerzicht Wijckel
foto beschikbaar gesteld door Albert Auke Visser
 

De reacties stromen binnen. Bij de foto van vorige week (nr. 525) stond dat de familie Pieter Haagsma op dat adres woonde. Dat moet zijn Kees Haagsma. De luchtfoto gepubliceerd in aflevering 524 was niet erg duidelijk. Deze week hoop ik door middel van een topografische kaart uit 1930 en een foto gemaakt door mevrouw Visser, de moeder van de inzender,  de situatie verduidelijken.

De foto is volgens mij genomen vanaf de Munnikeleane (gele pijl), dus nog behoorlijk ver van de woningen af. Op de kaart daaronder de woningen met de huisnummers zoals die in 1953 bij de invoering van de straatnamen waren.
Geheel onder op de kaart de woning met Wijckel 239 en geheel links op de foto staat er nog. Oftewel na een brand volledig vernieuwd. Daarover volgende week meer.
Daarboven op de kaart nummer 240 en tweede van links op de foto de woning waarvan ik in aflevering 525 een luchtfoto heb laten zien.  
Nummer 241 was de woning, derde van links op de foto, waar destijds de familie Visser woonde. Ook van deze woning laat ik binnenkort een foto zien. En nummer 242 is nauwelijks te herkennen op de foto maar staat precies onder de toren van de Rooms katholieke kerk in Balk. Van deze woning heb ik nog geen foto
bron: Balkster Courant 17 juni 2021, Weromsjen yn Gaasterlan 526
 
kadastrale gegevens:
Balk B 32 bosch: eigenaar in 1832 Frederik Zacharias Reneman
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 32 vernummerd in 1903 naar B 1594, B 1595, B 1596
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1594 vernummerd in 1907 naar B 1652 en B 1653
B 1652 en B 1653 ongewijzigd tot 1929 (= Wikelerdyk 54 (1953)
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1595 vernummerd in 1906 naar B 1631 en B 1632
B 1631 en B 1632 ongewijzigd tot 1929 (= Wikelerdyk 56)
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1596 vernummerd in 1906 naar B 1633 en B 1634
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1633 en 1634 vernummerd in 1912 naar B 1741
 
minuutplan 1832 / netteplan 1887
bron: www.tresoar.nl
 
B 32 hypothekenregister 69 inventaris 1156; 1832: 17/24,
B 32 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 81/225, 101/351,352,353,354 , 105/495
B 1594 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 92/220 , 94/214 , 97/177 , 92/171 , 109/339
B 1595 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 92/220 , 94/214 , 97/177 , 92/171 , 110/597
B 1596 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 84/162 , 110/542 = Wikelerdyk 58
 
B 1631 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 126/690
B 1632 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 114/126 , 126/690
B 1633 hypothekenregister 69 inventaris 1157; ---
B 1634 hypothekenregister 69 inventaris 1157; ---
B 1652 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 122/374 , 114/126 , 126/690
B 1653 hypothekenregister 69 inventaris 1157; 109/339 , 122/374 / 114/126 / 126/690
B 1741 hypothekenregister 69 inventaris 1157; ---
 
bewoners Wikelerdyk 58
 
Wikelerdyk 58
foto beschikbaar gesteld door Trijntje Hogeterp - Smits
 

In de 19e eeuw was het huidige Balkster bos ook bos. Rond 1900 werd het grondgebied dat hoorde d bij het landgoed Meerzicht versnipperd verkocht.  Watze Tjebbes Hepkema (1850-1917), boer te Dijken, koopt in 1902 een stuk bosgrond voor fl 739,-  van de toenmalige eigenaar van Meerzicht, Jan Albert Tjaard van Heloma (1870-1944).  In 1904 wordt dit stuk grond weer doorverkocht aan Jelle Martens van der Goot (1865-1922) uit Wijckel voor fl 850,- die er een boerderijtje op laat bouwen en de bosgrond gaat ontginnen.  In november 1929 gaat het boerderijtje in de verkoop. Koemelker Fekke Veltman uit Sondel is de nieuwe eigenaar. Niet voor lang. Januari 1930 koopt Pieter Smits in 1927 getrouwd met Tjitske Bijl het pand en laat het in 1937 verbouwen. Daarvoor woonde het gezin Smits in Ferwoude en Balk. De kinderen van de familie Smits gingen naar de school met de bijbel in Balk aan de Wikelerdyk. Via het land van Gerben van der Wal naast de school kwamen ze op de Wikelerdyk.

Bij de foto: Deze luchtfoto werd destijds huis en huis aangeboden. Kocht je hem niet, hij was behoorlijk prijzig, dan werd de foto vernietigd. Dit is de woning van de familie Smits rond 1950. De huisnummers van deze woning: 1904 - 1910 Wijckel 139a bis; 1910 - 1920 Wijckel 196; 1921 - 1930 Wijckel 215; 1931 - 1953 Wijckel 240; 1953 - sloop(voor 1979) Wikelerdyk 58
De familie Smits woonde hier tot 1953. Latere bewoners waren: familie Pieter Haagsma, familie Jouke Wierda en als laatste waarschijnlijk de Haan.
bron: Balkster Courant 10 juni 2021, Weromsjen yn Gaasterlan 525
 
bewoners
huisnummering: 1900 - 1910 Wijckel 139a bis; 1910 - 1920 Wijckel 196; 1921 - 1930 Wijckel 215; 1931 - 1953 Wijckel 240; 1953 - sloop(voor 1979) Wikelerdyk 58
   
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 201; huisnummer 139a bis / Wijckel 196
190? - 1910 Jelle Martens van der Goot, arbeider ( * 10 april 1865 te Balk); hoofd
register van huisnummering 1911 - 1920 C-G blad 185; huisnummer Wijckel 196
1911 - 1920 Jelle Martens van der Goot, arbeider ( * 10 april 1865 te Balk); hoofd
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 204, huisnummer Wijckel 215
1921 - 1929 Jelle Martens van der Goot, koemelker ( * 10 april 1865 te Balk); hoofd
1930 - 1930 Pieter Smits, arbeider ( * 28 oktober 1907 te Oldeouwer); hoofd
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 216; huisnummer Wijckel 240
1931 - 1939 Pieter Smits, veehouder ( * 28 oktober 1907 te Oldeouwer); hoofd
   
 
1939 - 1953 familie Pieter Smits
1953 - 195? familie Cornelis Bendiks Haagsma (Kees), getrouwd met Ké Wierda
195? - 1963 familie Jouke Siebrands Wierda (Jouke is broer van Ké), laatste boer op dit adres
1962 - 1972 familie Anne Fokkes de Haan
1972 - 19?? leegstand
     
 
Watze Tjebbes Hepkema uit Wijckel koopt in oktober 1902 een stuk bosgrond van Jan Albert Tjaard van Heloma.
 
 
Watze Tjebbes Hepkema uit Dyken verkoopt op 7 december 1904 een stuk bosgrond achter Meerzicht (kadastraal Balk B nummer 1596) aan Jelle Martens van Goot voor fl 850,-
 
 
Bouwvergunning 5 oktober 1904 bouw arbeiderswoning voor Jelle Martens van der Goot
 
Wijckelerdyk 58
bron: Leeuwarder Courant van 15 november 1929
 
Bouwvergunning 21 juni 1937 verbouw boerderijtje van Pieter Smits.
 
Wikelerdyk 56
 
bewoners
huisnummering: 1900 - 1910 Wijckel 139a ter; 1910 - 1920 Wijckel 197; 1921 - 1930 Wijckel 216; 1931 - 1953 Wijckel 241; 1953 - sloop (voor 1979) Wikelerdyk 56
  woning gebouwd tussen 1900 en 1910
   
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 254; huisnummer Wijckel 139a ter / 197
1906 - 1910 Louw Baima, koemelker ( * 12 maart 1867 te Oudega HON); hoofd
bevolkingsregister 1911 - 1920 A-B blad 33; huisnummer Wijckel 197
1911 - 1920 Louw Baima, koemelker ( * 12 maart 1867 te Oudega HON); hoofd
1919 - 1920 Emiel Kumps, boerenknecht ( * 10 februari 1891 te Duysburg België); inwonend, van Wesembeek Belgie
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 205, huisnummer Wijckel 216
1921 - 1924 Louw Baima, veehouder ( * 12 maart 1867 te Oudega HON); hoofd
1924 - 1930 Jisk Boschma, veehouder ( * 10 juli 1889 te Oosthem); hoofd, van Workum
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 217; huisnummer Wijckel 241
1931 - 1931 Jisk Boschma, veehouder ( * 10 juli 1889 te Oosthem); hoofd, naar Heidenskip
1931 - 1939 Cornelis Bouwstra, veehouder ( * 26 november 1891 te Woudsend); hoofd
 
1939 - 1960 Cornelis Bouwstra, ( * 26 november 1891 te Woudsend); hoofd
  overleden op 28 januari 1980 te getrouwd met Aagje Westra, overleden op 22 juli 1972
 
1960 - 197? Auke Feddes Visser ( * 27 maart 1923 te Wijckel); hoofd
   
   
 
 
 
Vergunning voor het bouwen van een woning te Wijckel voor Louw Baima. Vergunning verleend op 28 november 1906.
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1631
 
 
Bouwvergunning 29 april 1914 voor bouwen van een schuur achter de woning van Louw Baima
 
Louw Baima
bron: Nieuwsblad van Friesland van 11 maart 1924
 
 
Jisk Bosma
bron: Nieuwsblad van Friesland van 5 januari 1931
 
 
bron: Nieuwsblad van Friesland van 9 december 1930
 
foto beschikbaar gesteld door Albert Auke Visser
Dit is de derde woning (in 1953 met huisnummer Wijckel 241) van de vier die achter Meerzicht aan de Jachtlustweg in Wijckel hebben gestaan. In 1906 gebouwd door Louw Baima (*1867), koemelker van beroep. In 1914 komt er een schuur achter de woning.  Jisk Boschma (*1889), veehouder uit Workum, koopt in 1924 de koemelkerij met schuur waarin plaats voor 8 hoornbeesten met 10 ½ pondemaat land. Een pondemaat is een oude Friese oppervlaktemaat. En komt overeen met circa 36,74 are.
7 jaar later komt de boerderij weer in de verkoop. Jisk Boschma verhuist naar ’t Heidenskip. Jantje (*1894) en Janke (*1889) Stoffels Bouwstra kopen de boerderij en het land. Hun broer Cornelis Bouwstra (*1891) huurt het van hun. Hij zal er blijven wonen tot 1960. Het gezin Auke Feddes Visser en Geeske Alberts Duijf is de volgende huurder tot 1974.

De boerderij heeft daarna enkele jaren leeggestaan. Het was een leuke stek voor de Balkster jeugd. Na een brand zijn de restanten afgebroken. De boerderij met de landerijen zijn gekocht door de gemeente.
De foto is in 1971 genomen door Albert Visser. Tegen het hek staat de brommer van zijn broer Fedde. Een Zündapp met hoge chromen tank.

bron: Balkster Courant 1 juli 2021, Weromsjen yn Gaasterlan 528
 
Wikelerdyk 56
 
Wikelerdyk 56 Wikelerdyk 56
 
 
bewoners Wikelerdyk 54
huisnummering: 1900 - 1910 Wijckel 139a quater; 1910 - 1920 Wijckel 198; 1921 - 1930 Wijckel 217; 1931 - 1953 Wijckel 242; 1953 - sloop (voor 1979) Wikelerdyk 54
  woning gebouwd tussen 1900 en 1910
   
bevolkingsregister 1900 - 1910 blad 257 ; huisnummer Wijckel 139a quater / 198
190? - 1910 Jelle Dijkstra, arbeider ( 4 mei 1863 te Woudsend); hoofd
bevolkingsregister 1911 - 1920 C-G blad 69; huisnummer Wijckel 198
1911 - 191? Jelle Dijkstra, arbeider ( 4 mei 1863 te Woudsend); hoofd, naar Balk
191? - 191? Jelle Dijkstra, arbeider ( 4 mei 1863 te Woudsend); hoofd, van Balk, naar Balk
bevolkingsregister 1911 - 1920 C-G blad 87; huisnummer Wijckel 198
1917 - 1920 Thijs Dijkstra, koemelker ( * 22 april 1892 te Wijckel); hoofd
bevolkingsregister 1921 - 1930 blad 206, huisnummer Wijckel 217
1921 - 1921 Thijs Dijkstra, veehouder ( * 22 april 1892 te Wijckel); hoofd
1921 - 1923 Emiel Kumps, veehouder ( * 10 februari 1891 te Duisburg Brabant België); hoofd, naar Wezembeek België
1924 - 1926 Louw Baima, veehouder ( * 12 maart 1867 te Oudega (HON); hoofd
1926 - 1930 Ype de Jong, tuinman ( * 30 december 1896 te Koudum); hoofd
bevolkingsregister 1931 - 1939 blad 218; huisnummer Wijckel 242
1931 - 1939 Ype de Jong, landarbeider ( * 30 december 1896 te Koudum); hoofd
 
1939 - 1957 Ype de Jong, landarbeider ( * 30 december 1896 te Koudum)
  overleden op 28 januari 1971; getrouwd met Annigje Otter overleden op 28 februari 1979
1957 - 1960 Piet Thiebaudier (pengel) en Dine Homma
196? - 1964 Jan Cornelis Bruijgoms en Tine Heeres
  familie Den Besten uit Velsen bij IJmuiden, tweede woning
1966 Henk Tiemens van Buiten en Ria Heeres
   
   
 
 
Jelle Jaitjes Dijkstra
bron: archief gemeente Gaasterlân-Sleat
Vergunning voor het bouwen van een woning met koestal voor 4 koeien te Wijckel. Vergunning verleend op 29 juli 1908.
kadastrale gemeente Balk sectie B nummer 1631
Tekening gemaakt door gemeentearchitect Douwe van der Meer uit Balk.
tekeningen: voorgevel, zijgevel, plattegrond, langsdoorsnede
 
boelgoed Jelle Dijkstra
bron: Nieuwsblad van Friesland op 5 april 1911
 
Ype de Jong
bron: Friesche Koerier van 7 december 1957
 
aantekeningen Wikelerdyk 58
 
 
 
 

Minuut-akten 1904

Notaris: Johannes Hieronimus Noordenbos
Kantoor: Balk I
Repertoire: 007081

  • Bron: Notarieel archief
  • Soort registratie: Notarieel archief akte
  • (Akte)datum: 07-12-1904
  • Soort akte: koopakte met hypotheek

Bronvermelding

Minuut-akten 1904archiefnummer 26, Notarieel archief - Tresoarinventarisnummer 007079aktenummer 00135
Gemeente: Gaasterland
Periode: 1904
 

Minuut-akten 1929

Notaris: Lambertus Klaas van Giffen
Kantoor: Balk
Repertoire: 007121

  • Bron: Notarieel archief
  • Soort registratie: Notarieel archief akte
  • (Akte)datum: 17-07-1929
  • Soort akte: koopcontract

Bronvermelding

Minuut-akten 1929archiefnummer 26, Notarieel archief - Tresoarinventarisnummer 007114aktenummer 01038
Gemeente: Gaasterland
Periode: 1929
   

Minuut-akten 1929

Notaris: Tebbe Sluis
Kantoor: Koudum
Repertoire: 072133

  • Bron: Notarieel archief
  • Soort registratie: Notarieel archief akte
  • (Akte)datum: 14-11-1929
  • Soort akte: provisionele toewijzing

Bijzonderheden:
Bijbehorende aktenummers: ??

Bronvermelding

Minuut-akten 1929archiefnummer 26, Notarieel archief - Tresoarinventarisnummer 072126aktenummer 02433
Gemeente: Hemelumer Oldeferd
Periode: 1929
 

Minuut-akten 1930

Notaris: Tebbe Sluis
Kantoor: Koudum
Repertoire: 072133

  • Bron: Notarieel archief
  • Soort registratie: Notarieel archief akte
  • (Akte)datum: 15-01-1930
  • Soort akte: koopakte

Bronvermelding

Minuut-akten 1930archiefnummer 26, Notarieel archief - Tresoarinventarisnummer 072127aktenummer 02466
Gemeente: Hemelumer Oldeferd
Periode: 1930
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Minuut-akten 1902

Notaris: Johannes Hieronimus Noordenbos
Kantoor: Balk I
Repertoire: 007081

  • Bron: Notarieel archief
  • Soort registratie: Notarieel archief akte
  • (Akte)datum: 09-10-1902
  • Soort akte: provisionele en finale toewijzing

Bijzonderheden:
Bijbehorende aktenummers: 00172

 
 
 

 

beginpagina langsdeluts pagina online: 16 juni 2021 laatste wijziging: 8-02-2022

 

3