| |
 |
| bron: www.genver.nl |
| volkstelling 1829 blad 215 - huisnummer Balk 152 |
| klik hier voor het complete formulier ingevuld door Hendrik Alles van Wielen |
| |
 |
| bron: Leeuwarder Courant van 12 december 1845 |
| |
 |
| bron: Nieuwe Rotterdamsche Courant van 16 december 1845 |
| |
 |
| bron: Groninger Courant van 19 december 1845 |
| |
 |
| bron: Leeuwarder Courant van 19 december 1845 |
| |
 |
| bron: Arnhemsche Courant van 20 december 1845 |
| |
 |
| bron: Arnhemsche Courant van 25 december 1845 |
| |
 |
| bron: Algemeen Handelsblad van 10 februari 1846 |
| |
 |
| bron: Bredasche Courant van 20 oktober 1846 |
| |
 |
| bron: Leeuwarder Courant van 20 oktober 1846 |
| |
| Meer over de moord op Antje Lolkes Postma in het boek "Een Gaasterlander op het schavot" geschreven door Jan de Roos |
| |
| Uit het Friesch Dagblad van 2 augustus 2005: |
| |
| Hoe het leven van een boerenzoon aan strop kon eindigen |
| Nijemirdum – Hoe kon het dat het leven van de dertigjarige boerenzoon Ruurd Passchiers van Dijk uit Wijckel eindigde aan de galg? Die vraag intrigeerde historicus Jan de Roos. Hij brengt de tragedie die zich halverwege de negentiende eeuw afspeelde in Gaasterland weer even tot leven in het boekje Een Gaasterlander op het schavot . |
| Op Sinterklaasavond 1845 ging er een schok door de gemeenschap van Gaasterland. De 75-jarige juweliersvrouw Antje van Wielen uit Balk was vermoord. Naar al gauw bleek door de werkloze boerenzoon Passchiers van Dijk, die uit geldnood gedreven tot zijn daad was gekomen. |
| Het onderwerp van De Roos (54) zijn boekje is willekeurig gekozen. Overal waar De Roos komt te wonen, duikt hij in de lokale historie. Zo ook toen De Roos - in het dagelijks leven eindredacteur bij een vakblad voor gemeente- en provinciebestuurders - anderhalf jaar geleden met zijn vrouw, burgmeester De Roos-Van Rooden, meeverhuisde naar Nijemirdum. In de gemeentearchieven van Gaasterlân-Sleat stuitte hij op de geschiedenis, die hem intrigeerde. |
| Het bijzondere aan het verhaal van Passchiers-van Dijk is dat hij de voorlaatste in Fryslân was die ter dood is veroordeeld, vindt De Roos. De boerenzoon werd op vrijdag 16 oktober 1846 opgehangen op het Hofplein in Leeuwarden. Zo’n vijftien jaar later werd de doodstraf afgeschaft. De Harlinger Ype Baukes de Graaf was in 1860 de laatste die in Fryslân werd opgehangen, op het Zaailand. Hij was schuldig bevonden aan het vermoorden van zijn Harlingse ex-verloofde. |
| Ook het feit dat koning Willem II weigerde Passchiers-Van Dijk gratie te verlenen, vindt De Roos opmerkelijk. ,,De man had onmiddellijk bekend en toonde een diep gevoel van spijt en berouw. Veel andere misdadigers bleven vaak onverschillig over hun daden, maar zijn spijt sorteerde geen effect”, vertelt De Roos. |
| Ook de verregaande bemoeienissen van de hervormde Leeuwarder dominee Thoden van Velzen haalden niets uit. ,,Hij heeft de laatste levensdagen geestelijke bijstand verleend. Het was toch een drama, een jonge man die ter dood veroordeeld is.” |
| Het boek van De Roos is niet de eerste publicatie over de Wijckelse boerenzoon. Begin twintigste eeuw wijdde de vermaarde journalist Jacob Hepkema van de Heerenveense Courant al eens een boekwerkje aan het Gaasterlandse drama. Maar volgens De Roos heeft hij toch weer wat nieuwe feiten boven tafel gehaald. Zijn boek van 64 pagina’s is ook meer dan alleen het tragische levensverhaal van Passchiers van Dijk, die nu volgens De Roos alleen nog verre verwanten heeft. Het boek moet een tijdsbeeld geven van het Gaasterland halverwege de negentiende eeuw. |
| |
