volkstelling 1829
 
De registratie van de volkstelling in 1829 lijkt een janboel. Alleen formulieren met een opsomming van gezinsleden. In de gemeente Gaasterland ruim 600 formulieren. Allemaal te vinden op www.genver.nl Zonder vermelding van plaatsnaam en huisnummer. Jarenlang heb ik deze bron genegeerd vanwege de ogenschijnlijke ongecategoriseerde archivering.
Niets is minder waar. Toevallig kwam ik er achter dat er toch systeem zit in de archivering en volgorde. Zeker voor wat betreft de inwoners van Balk. De formulieren zijn gearchiveerd op volgorde van huisnummer. Een groot deel van de ingevulde formulieren heb ik kunnen koppelen aan een adres. Met behulp van de taxatie van het onroerend goed van 1812. De kadastrale eigenaren (OAT) van 1832. De volkstelling van 1840. En ook de vermelding van het huisnummer bij de geboorte- en overlijdensaangiftes van 1811-1829.
Het huidige Westein en de Gaaikemastraat blijven net als bij de reeelcohieren een lastig deel van Balk om excact aan te geven waar de gezinnen woonden.
De formulieren zijn grotendeels ingevuld door de bewoners zelf en daardoor niet altijd goed leesbaar en vaak met spelfouten. Maar niet minder interessant.
De andere dorpen in de gemeente Gaasterland zijn te vinden achter een apart tabblad binnen de ruim 600 pagina's. Wijckel begint op blad 248, Sondel op 336, Nijemirdum op 380, Oudemirdum op 404, Mirns en Bakhuizen op 456, Harich op 547, Ruigahuizen op 598
De grietenij Gaasterland telde in het jaar 1829 1401 mannen en 1368 vrouwen.
 
Dat veel inwoners van Balk in 1829 als Gereformeerd als godsdienst vermelden heeft waarschijnlijk te maken dat tot 1816 de kerk in Balk behoorde tot de Nederduits Gereformeerde Kerk? Of ligt het nog iets anders?
In 1816 fuseren de Nederduitse Gereformeerde Kerk en de Waalse Kerken tot de Nederlandse Hervormde Kerk. In de tweede helft van de negentiende eeuw gaan de tegenstellingen binnen de Nederlandse Hervormde Kerk steeds nadrukkelijker een rol spelen, er zijn grote verschillen in opvatting over de kerkelijke leer tussen vrijzinnigen en rechtzinnigen. De vooraanstaande dominee Abraham Kuyper weet een deel van de rechtzinnige onvrede te kanaliseren in de Doleantie van 1886, die leidt tot wederom een uittreden van grote groepen gelovigen uit de Nederlandse Hervormde Kerk en de oprichting van de Gereformeerde Kerken in Nederland, waarbij zich ook veel Afscheidingsgemeenten aansluiten.
bron: www.wikipedia.org
 
formulieren
1 tot en met 124 / 125 tot en met 248
 

 

  pagina online: laatste wijziging: 26-03-2020